29 Ekim 1923 – 29 Ekim 2026
Cumhuriyet
103 yaşında.
Bu, yalnızca geçmişin hikâyesi değil.
Bir milletin kendi yarınına inanmasının hikâyesi.
Bağımsızlığa atılan ilk adımdan, geleceğe taşıdığımız en büyük emanete.
Mustafa Kemal Atatürk, 1923. Arşiv portresi.
Bir adım.
Bir milletin umudu.
Mustafa Kemal Paşa Samsun’a çıktı. Anadolu’da büyüyen bağımsızlık iradesi, Millî Mücadele’nin yolunu açtı. O gün atılan adım, bir milletin geleceğine uzanıyordu.
Mustafa Kemal Paşa, Nisan 1919. Fotoğraf, Samsun’a çıkış anını göstermez.
Artık söz
milletindi.
Büyük Millet Meclisi açıldı. Mücadelenin ortasında bir ülke, kendi geleceğini kendi iradesiyle kurmaya başladı. Egemenliğin sahibi milletti.
Meclis önündeki açılış töreni, 23 Nisan 1920.
Bir ülkenin
vazgeçmeyişi.
26 Ağustos’ta Büyük Taarruz başladı. 30 Ağustos’ta kazanılan zafer, bağımsız Türkiye’ye giden yolu açtı. Şimdi, kazanılan bağımsızlığa bir gelecek kurulacaktı.
Kocatepe’de Mustafa Kemal Paşa, Ağustos 1922. Fotoğraf: Etem Tem.
Ve adı
Cumhuriyet.
Meclis, Cumhuriyet’i ilan etti. Mustafa Kemal Paşa, Türkiye Cumhuriyeti’nin ilk Cumhurbaşkanı seçildi. Bir milletin iradesi, yeni devletin yönetim biçimi oldu.
“Yarın Cumhuriyeti ilan edeceğiz.”
Mustafa Kemal Atatürk, 28 Ekim 1923. Nutuk’tan.
Resimli Gazete, 3 Kasım 1923. İBB Atatürk Kitaplığı koleksiyonu.
Gelecek,
birlikte yazılır.
Yeni Türk harfleri kabul edildi. Bir kara tahtanın etrafında büyüyen öğrenme heyecanı, eğitim seferberliğiyle ülkeye yayıldı. Cumhuriyet, daha çok insan için yeni kapılar açıyordu.
Atatürk yeni harfleri tanıtırken, Kayseri, 20 Eylül 1928. Kanunun kabulünden önceki bir kare.
Bir kuşağın
haklı gururu.
Genç Cumhuriyet on yaşındaydı. Eğitimden hukuka, üretimden toplumsal yaşama uzanan değişim, bir kuşağın hayatına dokunuyordu. Dün bir hayal olan, artık birlikte yaşanan bir gerçekti.
Atatürk, Cumhuriyet’in onuncu yılı kutlamalarında, 29 Ekim 1933.
Gelecekte herkesin
sözü olsun diye.
Kadınlara milletvekili seçme ve seçilme hakkı tanındı. 1935’te seçilen ilk kadın milletvekilleri Mecliste yerlerini aldı. Geleceği kurarken daha çok ses duyulacaktı.
İlk kadın milletvekilleri, 1935. Fotoğraf, 1934’teki kanun değişikliğinden sonraki seçime aittir.
Bir asır geçti.
Heyecanı kaldı.
Kuşaklar değişti. Aynı bayrağın altında biriken hikâyeler çoğaldı. Cumhuriyet’in yüzüncü yılında meydanları dolduran sevinç, geçmişle gelecek arasında yeniden bir köprü kurdu.
İzmir, 29 Ekim 2023. Fotoğraf: Turpcan, CC BY-SA 4.0. Kadraj düzenlendi.
Geçmişten Geleceğe
En Büyük Emanet
Cumhuriyet
103 Yaşında
Kutlu Olsun
29 Ekim 1923 – 29 Ekim 2026
mymiamo.netAnıtkabir, 2016. Fotoğraf: Atasoy.emrah, CC BY-SA 4.0. Renk, saydamlık ve kadraj düzenlendi.